کمانچه يکي از سازهاييست که در مشرق زمين سابقه تاريخي مفصل دارد و به خصوص در کشورهاي مشرق زمين به کار مي رفته است. در ايران قبل از اسلام سازي به نام غژک نظير آن اکنون در منطقه سيستان و بلوچستان فراوان است در سيستان غژک داراي سيم هاي فراوان مي باشد حتي عده آنها در بعضي موارد به هفده عدد مي رسد که در منطقه افغانستان هم داراي قدمت است، ساز کمانچه در منطقه لرستان هم داراي سابقه تاريخي است اصولا در لرستان تمام مردمي که به موسيقي علاقمند هستند حتما داراي کمانچه اي در خانه هستند و در آن منطقه کمانچه سازهاي فراواني وجود دارند که نوع کمانچه آنها به صورت بلندگو بوده و دهنه آن پوست و قسمت روبروي کاسه طنين پشت باز است و صداي آن خيلي با قدرت از آن خارج مي گردد و معمولا مطرب ها از بلندگو استفاده نمي کنند و حتي در فضاي باز هم از آن استفاده نوازندگي مي شود. فارابي در کتاب موسيقي کبير از سازي گفتگو مي کند که شبيه غژک است و داراي دو سيم بوده کمان براي به صدا درآوردن آن نداشته نام اين ساز رباب است که شعراي متاخر فارابي از آن ياد کرده اند رباب، سازي است شبيه طنبور، بزرگ شکم و دسته کوتاه و صفحه رويي آن به جاي استفاده از چوب که هم اکنون بر روي رباب هاي فعلي هست از پوست استفاده مي کرده اند بيشتر از پوست آهو استفاده مي کرده اند (برهان قاطع) کمانچه در لرستان داراي سه سيم بوده که سيم سوم به صورت مضائف به هم مي پيچيدند و در قديم از سيم هاي برق استفاده مي شد. مسعود سعد سلمان در اشعارش از کمانچه ياد مي کند و فرخي هم در مورد غژ يا غژک و نزهت اشعاري دارد.
هر روز يکي دولت و هر روز يکي غژ          هر روز يکي نزهت و هر روز يکي تار
نزهت سازي است شبيه قانون به شکل مربع مستطيل که اختراع آن را به صفي الدين ازموي نسبت مي دهند رباب هم در قديم سازي شبيه به کمانچه بوده و در کشورهاي بلوک شرق، به طور فراوان با نام هاي گوناگون که تصوير آنها در مقاله موجود است يافت مي شود به خصوص در چين، ژاپن، هندوستان، مالزي، يوگسلاوي، آنگولا، اندونزي، برمه، کنيا، نپال، اوگاندا و حتي در عرب و ترک در بيشتر ارکسترهاي آنها موجود است و از آنها استفاده مي شود.

مجله هنری

1 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس باما